Twee mannen zitten aan weerszijden van een tafel in een café ergens in Hongarije. Er wordt geen oogcontact gemaakt en ze zijn duidelijk ongemakkelijk; terughoudend om in elkaars aanwezigheid te zijn. Ze hebben geen overeenkomsten fysiek, in hun kleding, of in hun filosofische gelaat. Het kunnen vreemden zijn, die niets gemeen hebben. Behalve dat ons wordt verteld dat het broers zijn. De spanning is er vanaf het begin. Elk is kritisch over de ander en vijandig, net als broers en zussen. De sullige zakenman kan de plebejische levensstijl van zijn broer niet doorgronden. En als vergelding zei de boho-broer…

Beoordeling



Uitstekend

Een humoristische en plezierige blik in familiedrama met ongemakkelijke mannelijke binding en een les in zes graden van scheiding.

Twee mannen zitten aan weerszijden van een tafel in een café ergens in Hongarije. Er wordt geen oogcontact gemaakt en ze zijn duidelijk ongemakkelijk; terughoudend om in elkaars aanwezigheid te zijn. Ze hebben geen overeenkomsten fysiek, in hun kleding, of in hun filosofische gelaat. Het kunnen vreemden zijn, die niets gemeen hebben. Behalve dat ons wordt verteld dat het broers zijn.

De spanning is er vanaf het begin. Elk is kritisch over de ander en vijandig, net als broers en zussen. De sullige zakenman kan de plebejische levensstijl van zijn broer niet doorgronden. En als vergelding zeiden de boho-broers plebejers eten in zijn mond zoals hij nog nooit eerder heeft gegeten. Al snel vervallen ze in een vertrouwd kinderachtig gekibbel. Het publiek wordt meegezogen in deze boeiende dialoog terwijl het van onderwerp naar onderwerp pingpongt, hints gevend naar maar nooit het echte probleem tussen hen oplossen. Hun gesprekken zijn rond, bijna een dronken tirade; dom, geestig en vertederend. Het gekibbel is doorspekt met toespelingen en even twijfelde ik of het broers of ex-geliefden waren! Gewoon voor een moment…

De twee delen duidelijk een diep jeugdtrauma; een deur waarvan zij de enige bewakers zijn. ‘De sleutel’ is de enige fragiele band waar de broers zich aan vastklampen, ook al rebelleren ze tegen hun verbinding en onderlinge geschiedenis. Beide acteurs delen een geweldige chemie en ze geven een geweldige prestatie.

Het tweede bedrijf speelt zich af in de flat van de jongere broer. Het is in artistieke wanorde en een contrast met het minimale café. We worden getrakteerd op meer van dezelfde humor en cirkelvormige dialogen, maar de rest van de cast is snel instroom en het drama bouwt zich op totdat het een crescendo bereikt. Op dit punt wordt het verhaal minder geloofwaardig, maar niet minder humoristisch, met de implicatie van zes graden van scheiding tussen hen. Plots valt er stilte, als de broers aan het einde van hun introspectie alleen worden gelaten.

Het schrijven in de eerste helft steekt af tegen de wirwar van dialogen in de tweede. Er is veel om te verwerken, hoewel grappig en schandalig (zoals het kijken naar een auto-ongeluk). De tweede helft contrasteert met de geestige repliek tussen de broers in de eerste, die boeiend, intrigerend was en afgewisseld met komische opluchting van de ober. We vragen ons af hoe ze hier zijn gekomen? Wat maakte hen tot zulke tegenpolen? Waarom zijn ze vervreemd? Het feit dat het stuk zich afspeelt in Hongarije binnen een normaal welvarend maar disfunctioneel gezin, benadrukt alleen de relativiteit tussen culturen en families over de hele wereld. Ik kom zelf uit een etnische minderheid en het was verfrissend om dit te zien.

Er is ook een seksuele vloeibaarheid in de geportretteerde romantische relaties, die prachtig genormaliseerd is. Het is nogal een statement van de schrijver gezien het huidige politieke klimaat in Hongarije met de strakke teugel van LGBTQ-rechten en vrijheid van meningsuiting. De samenleving over de hele wereld gaat achteruit en verschuift naar mensenrechten, ook al proberen we vooruitgang te boeken, en dit beeld speelt een kleine maar belangrijke rol om dit te benadrukken.

De auteur Andras Forgach was in het publiek voor de openingsavond om getuige te zijn van dit Britse debuut van zijn toneelstuk. De vertaling is tot stand gekomen in samenwerking met Mateusz Mirek, Susan Brooke en Michal Nowak, die ook deel uitmaken van de cast. De vertaling handhaafde de karakters en accenten van een welvarend Oost-Europees gezin, duidelijk een bewuste keuze om afstand te nemen van de stereotypen en karikaturen. En het laat zien dat het team ook hard heeft gewerkt om de nuances van taal, cultuur en humor in dit stuk te vertalen.

Goed gechoreografeerd met een goede timing en pittige levering hield het het publiek betrokken. Ik zat in een deuk en kwam weg met de gedachte dat ik meer van dit team zou willen zien.


Geschreven door: Andras Forgacho
Vertaald door: Andras Forgach, Mateusz Mirek, Susan Brooke en Michal Nowak.
Regie: Mateusz Mirek
Geproduceerd door: Other Space Productions

The Key speelt t/m 5 november in het White Bear Theatre. Meer informatie en boekingen vind je hier.



By rhfhn